Wat is tandcariës? Behandelingen, tekenen en symptomen

Inleiding / In het kort

Je tand begint ineens pijn te doen. Of het doet zeer als je iets zoets eet. Of je merkt een donkere vlek op je tand op. Is dat een probleem? Tandcariës, de aandoening die tandbederf en gaatjes veroorzaakt, hoort bij de meest voorkomende mondgezondheidsproblemen. Maar het goede nieuws is dat ze grotendeels te voorkomen en te behandelen zijn met de juiste zorg. Laten we verkennen wat tandcariës is, hoe je het herkent en hoe je het voorkomt om je tanden gezond te houden.

Wat is tandcariës?

'Tandcariës' is de medische term voor tandbederf of gaatjes. Cariës ontstaat wanneer schadelijke bacteriën in je mond zich voeden met suikers en zetmelen uit de voeding en dranken die je nuttigt. Die bacteriën produceren zuren die het tandglazuur geleidelijk verzwakken (of demineraliseren). Na verloop van tijd kan dit proces leiden tot gaten of gaatjes in je tanden.

Tekenen en symptomen van tandcariës

Tandbederf in een vroeg stadium veroorzaakt doorgaans geen merkbare symptomen. Naarmate het bederf voortschrijdt, zijn de symptomen echter onder meer:

• Tandgevoeligheid: ongemak of pijn bij het nuttigen van warme, koude of zoete voeding en dranken

• Vroeg teken – witte vlekken: het eerste teken van cariës kan een krijtwitte vlek op de tand zijn waar mineralen verloren zijn gegaan.

• Voortgang tot gaatjes: naarmate het bederf voortschrijdt, kunnen deze vlekken lichtbruin worden en zich uiteindelijk ontwikkelen tot zichtbare donkere vlekken, putjes of gaten op het oppervlak van je tanden.

• Kiespijn: aanhoudende pijn in een tand die verergert bij het kauwen of aanraken van de tand

• Zwelling of abces: in gevorderde gevallen kan een infectie zwelling in het gezicht of de kaak veroorzaken. Er kan zich een holte met pus en een abces vormen.

Als je een van deze symptomen opmerkt, raadpleeg dan meteen een tandarts of mondhygiënist om verdere schade te voorkomen.

Behandelmogelijkheden

Regelmatige tandartsbezoeken zijn cruciaal voor de vroege ontdekking en behandeling van tandcariës. De behandeling van tandcariës hangt af van de ernst van het tandbederf.

• Fluoridebehandelingen: fluoride kan helpen het tandglazuur te remineraliseren en licht bederf te helpen terugdraaien

• Vullingen: een tandarts verwijdert het aangetaste deel van de tand en vult het met een restauratie van composiethars, amalgaam of porselein

• Kronen: als een groot deel van de tand is aangetast, kan er een kroon over de tand worden geplaatst om de vorm en functie te herstellen

• Wortelkanaalbehandelingen: wanneer het bederf het zachte weefsel in de tand bereikt, de pulpa genoemd, kan een wortelkanaalbehandeling nodig zijn om het geïnfecteerde weefsel te verwijderen, de tand af te sluiten en te redden

• Tandextractie: in ernstige gevallen waarin de tand niet kan worden gered, kan het trekken van de tand het laatste redmiddel zijn

Tandcariës voorkomen

• Poets regelmatig: poetsen met fluoridetandpasta minstens twee keer per dag versterkt het tandglazuur en helpt gaatjes te voorkomen

• Floss dagelijks: helpt voedseldeeltjes en tandplak tussen je tanden te verwijderen waar je tandenborstel niet bij kan

• Beperk suikerhoudend voedsel en drank: verminder de hoeveelheid suikerhoudende snacks en dranken die je nuttigt, omdat ze bijdragen aan de zuurproductie door bacteriën

• Gebruik fluorideproducten: fluoride versterkt het tandglazuur en voorkomt tandbederf

• Regelmatige controles: bezoek je tandarts en mondhygiënist regelmatig voor professionele reinigingen en onderzoeken. Zo kunnen problemen vroeg worden vastgesteld en aangepakt, wat ernstige problemen op termijn helpt voorkomen

• Overweeg sealants: beschermende laagjes die op de kauwvlakken van de achterste tanden worden aangebracht; ze helpen gaatjes te voorkomen op tanden die moeilijker effectief te poetsen zijn

Samenvatting

Tandcariës, algemeen bekend als gaatjes, is een veelvoorkomend maar te voorkomen tandheelkundig probleem dat wordt veroorzaakt door de interactie van bacteriën en suikers in de mond. Tandcariës is het ziekteproces dat wordt veroorzaakt door de interactie van bacteriën en suikers die tot tandbederf leidt. Vroege tekenen herkennen, zoals tandgevoeligheid of pijn en het opmerken van gaten of putjes in een tand, is een belangrijke stap om schade te stoppen. De behandelmogelijkheden variëren afhankelijk van de ernst van het tandbederf. Deze lopen uiteen van fluoridebehandelingen om het tandglazuur te remineraliseren tot vullingen en wortelkanaalbehandelingen bij gevorderd bederf. Tandextractie kan gerechtvaardigd zijn in de meest ernstige gevallen. Een goede mondhygiëne via regelmatig poetsen en flossen én het beperken van suikerhoudende stoffen zijn de beste manieren om tandcariës aanzienlijk te verminderen.

Vermijd gaatjes, tandbederf en tandsteen met Oral-B

Houd je tanden schoon en gaatjesvrij. Zaken als tandbederf en tandsteen ontstaan wanneer tandplak zich op tanden vormt als een kleverig laagje. Tandplak bevat bacteriën die zich voeden met suiker uit eten en drinken. Terwijl deze bacteriën suiker afbreken, komen er zuren vrij die het tandglazuur kunnen aantasten. Dit kan leiden tot gaatjes en andere problemen. Maar hulp is zo dichtbij als een tandenborstel.

• Probeer over te stappen op een elektrische tandenborstel, zoals de Oral-B iO-tandenborstel, die wetenschappelijk bewezen tanden en tandvlees beschermt tegen de belangrijkste oorzaken van tandbederf, tandvleesaandoeningen en tandverlies.

Als ze onbehandeld blijven, kunnen deze aandoeningen, zoals tandbederf en tandvleesaandoeningen, tot andere aanzienlijke problemen in het lichaam leiden, zoals hart- en vaatziekten. Daarom zet Oral-B zich in als voorvechter van mondgezondheid voor iedereen, door onderzoek te doen en producten te creëren om te helpen bij uiteenlopende mondgezondheidsproblemen. Oral-B elektrische tandenborstels beschermen wetenschappelijk bewezen tanden en tandvlees tegen de belangrijkste oorzaken van tandbederf, tandvleesaandoeningen en tandverlies.

Veelgestelde vragen

Kan tandcariës worden teruggedraaid?

Tandcariës, oftewel tandbederf in een vroeg stadium, kan worden teruggedraaid of ten minste worden gestopt in de voortgang. Zodra een gaatje echter is gevormd, kan het niet op natuurlijke wijze worden teruggedraaid en is professionele behandeling nodig.

Hoe zien tandcariës eruit?

Tandcariës verschijnt aanvankelijk als kleine, witte, krijtachtige vlekken op het tandglazuur. Deze vlekken kunnen vervolgens donkerder worden en bruin, geel of zelfs zwart worden naarmate het bederf voortschrijdt. Uiteindelijk kan cariës, als het onbehandeld blijft, gaten of putjes in de tand vormen.

Wat is het verschil tussen cariës en een gaatje?

De termen cariës en gaatje worden vaak door elkaar gebruikt en verwijzen beide naar tandbederf, maar ze verschillen enigszins. Cariës verwijst naar het proces van tandbederf. Een gaatje is het zichtbare, fysieke gat of de opening die uit dit bederf voortkomt. In wezen is cariës de onderliggende aandoening en een gaatje de fysieke uiting ervan.

Is er een manier om mijn risico op tandcariës in te schatten?

Met een van de vele gepubliceerde hulpmiddelen evalueert een cariësrisicobeoordeling (CRA) de vatbaarheid van een patiënt voor tandbederf door factoren te analyseren zoals de medische voorgeschiedenis, mondhygiëne, dieet en klinische voorgeschiedenis. Dit proces helpt tandartsen en mondhygiënisten het risiconiveau van een patiënt te bepalen, dat doorgaans wordt ingedeeld als laag, matig of hoog. De tandarts of mondhygiënist kan vervolgens preventie- en behandelplannen opstellen.

Kan ik een vaccin tegen tandcariës krijgen?

Nog niet, maar het is een actief onderzoeksgebied. Wetenschappers boeken vooruitgang bij het ontwikkelen van een vaccin tegen tandcariës en tandbederf.

Bronnen

https://www.ada.org/resources/ada-library/oral-health-topics/caries-risk-assessment-and-management

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/10946-cavities

https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/tooth-decay-caries-or-cavities

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cavities/symptoms-causes/syc-20352892

https://www.nidcr.nih.gov/health-info/tooth-decay/more-info/tooth-decay-process

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8757708/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31518435/

https://www.webmd.com/oral-health/dental-health-cavities

Grender J, Goyal CR, Qaqish J, Adam R. An 8-week randomized controlled trial comparing the effect of a novel oscillating-rotating toothbrush versus a manual toothbrush on plaque and gingivitis. International Dental Journal 2020; 70: S7–S15

Y Zou, J Grender, R Adam, L Levin, A meta-analysis comparing toothbrush technologies on gingivitis and plaque, International Dental Journal, 2024, 74(1), 146–156. DOI: https://doi.org/10.1016/j.identj.2023.06.009

Chen CK et al. Association between chronic periodontitis and the risk of Alzheimer’s disease: A retrospective, population-based, matched-cohort study. Alzheimer’s Research & Therapy 2017; 9:56.

Grossi SG et al. Periodontal disease and diabetes mellitus: A two-way relationship. Ann Periodontol 1998;3:51-61.

Janket SJ et al. Meta- analysis of periodontal disease and risk for coronary heart disease and stroke. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2003; 95:559-569.

Ganss, Carolina, et al. "Tooth brushing motion patterns with manual and powered toothbrushes—a randomised video observation study." Clinical oral investigations 22 (2018): 715-720