Pijn bij een gaatje: Hoe het voelt, verlichting en behandelingen

nleiding / In het kort

Als je pijn in een tand voelt, of het nu een kloppende of plotseling scherpe pijn is, zijn gaatjes vaak de oorzaak. Soms wordt de pijn veroorzaakt doordat de tand gevoelig is voor warmte of koude. Ook kan het een scherpe pijn zijn als je op iets hards bijt. Hoe dan ook, het beste is om zo snel mogelijk een afspraak te maken met je tandarts.

In de tussentijd zijn er huismiddeltjes om de pijn tijdelijk te verlichten. En het belangrijkste is dat er manieren zijn om te zorgen dat je helemaal geen gaatjes krijgt. Laten we dus eens kijken hoe pijn bij een gaatje aanvoelt, wat je eraan kunt doen en hoe je kunt voorkomen dat het opnieuw gebeurt.

Hoe voelt pijn bij een gaatje?

Pijn bij een gaatje kan op verschillende manieren optreden, afhankelijk van hoe ver het tandbederf is gevorderd. Dit zijn de meest voorkomende soorten pijn die mensen ervaren:

• Doffe pijn

  • Dit is meestal het eerste teken dat er iets mis is. Je kunt een lichte pijn voelen die komt en gaat. Het kan in het begin gemakkelijk te negeren zijn, maar doe dat niet. Dit vroege waarschuwingssignaal betekent dat bacteriën je glazuur aantasten (de harde buitenste laag van je tand).

• Tandgevoeligheid

  • Gevoeligheid voor warm, koud of zelfs zoet voedsel kan een teken zijn dat er een gaatje ontstaat. Het kan zijn dat het glazuur dunner wordt of dat een klein gaatje al voedsel en vloeistoffen binnenlaat die de zenuwen irriteren.

• Scherpe of stekende pijn

  • Als het tandbederf de diepere lagen van je tand bereikt, kan de pijn scherp en hevig worden. Dit soort pijn kan plotseling optreden en blijven hangen, vooral bij het kauwen.

• Pijn bij het dichtbijten

  • Als het pijn doet om aan één kant van je mond te kauwen, kan een gaatje druk uitoefenen op een gevoelige plek, of er kan sprake zijn van een breuk als gevolg van verzwakt glazuur.

Waarom gaatjes pijn doen

Een gaatje begint klein, waarbij het zuur van tandplakbacteriën langzaam door het glazuur vreet. In het begin voel je niets. Maar zodra het tandbederf het glazuur doordringt en de zachtere lagen eronder bereikt, gaan de zenuwen reageren. Tanden zijn zo hard dat je misschien niet bij stilstaat dat elke tand leeft, met zenuwen en bloedvaten erin. Wanneer het beschermende glazuur wordt aangetast, kunnen zelfs een klein beetje druk of temperatuurveranderingen pijn veroorzaken.

Huismiddeltjes om pijn bij een gaatje te verlichten (tijdelijk)

Als je last hebt van pijn bij een gaatje en niet meteen naar de tandarts kunt, zijn er een aantal manieren om de pijn thuis te verlichten. Houd er rekening mee dat dit tijdelijke oplossingen zijn, geen remedies. Ze zijn bedoeld als tijdelijke oplossing totdat je naar de tandarts kunt gaan, niet als vervanging daarvoor.

• Zoutwaterspoeling:

  • Vermindert ontstekingen en verwijdert bacteriën uit het getroffen gebied.

  • Meng een halve theelepel zout in een glas warm water. Spoel het 30 seconden lang door je mond en spuug het dan uit.

• Zonder recept verkrijgbare pijnstillers

  • Ibuprofen of paracetamol kan helpen bij ontsteking en pijn.

• Koud kompres

  • Helpt de pijn te verdoven en de zwelling te verminderen.

  • Houd een koud kompres (of een zak bevroren erwten verpakt in een handdoek) 15 minuten per keer tegen je wang bij de pijnlijke plek.

• Kruidnagelolie

  • Kruidnagelolie bevat eugenol, een natuurlijk verdovend middel. Het smaakt sterk, maar kan de pijn wat verlichten.

  • Dep een beetje op een wattenbolletje en druk het zachtjes tegen de pijnlijke tand.

Oplossingen voor de lange termijn: Een bezoek aan de tandarts

Geen enkel huismiddel kan een gaatje repareren. De enige echte manier om de pijn te stoppen, tandbederf te verhelpen en je tand te redden, is door naar de tandarts te gaan. Hoe langer je wacht, hoe erger het wordt – en hoe duurder (en pijnlijker) het kan zijn om het te laten repareren.

Hieronder vind je enkele veelvoorkomende tandheelkundige behandelingen, afhankelijk van hoe erg het gaatje is:

• Vullingen

  • De meest voorkomende oplossing voor een gaatje. De tandarts verwijdert het aangetaste deel van de tand en vult het met een materiaal zoals composiethars of zilveramalgaam. Vullingen zijn snel, relatief pijnloos en kunnen meestal in één bezoek worden uitgevoerd.

  • Het is niet ongewoon om wat pijn of gevoeligheid te ervaren na een tandvulling, maar dit zou binnen een paar dagen tot een paar weken moeten verdwijnen.

• Kronen

  • Als een groot deel van de tand beschadigd is, is een vulling misschien niet genoeg. Dan kan een kroon nodig zijn. Het is in feite een kapje dat over je tand wordt geplaatst om de vorm, stevigheid en functie ervan te herstellen.

• Wortelkanaalbehandelingen

  • Wanneer het tandbederf de binnenste zenuwen van de tand bereikt, kan een wortelkanaalbehandeling nodig zijn. Dit is een pijnverlichtende behandeling waarbij de geïnfecteerde zenuwen worden verwijderd en de ruimte wordt afgesloten.

• Extracties

  • Als de tand te beschadigd is om te redden, moet deze er helaas uit. Je tandarts kan je verschillende mogelijkheden voorstellen om hem te vervangen, zoals een brug of een tandheelkundig implantaat.

Hoe je gaatjes in de eerste plaats kunt voorkomen

De beste manier om problemen met gaatjes te voorkomen, is om er geen te krijgen. Preventie is het doel en dat draait allemaal om goede gewoontes:

• Poets 2 keer per dag. Gebruik dan meteen een goede fluoridetandpasta zoals Crest-tandpasta, en neem er de tijd voor. De American Dental Association raadt aan om 2 keer per dag 2 minuten te poetsen—Oral-B iO elektrische tandenborstels zijn voorzien van een ingebouwde timer, zodat je tanden elke keer weer net zo schoon worden als de tandarts adviseert.

• Flos dagelijks. Zo worden voedseldeeltjes tussen de tanden verwijderd voordat ze problemen kunnen veroorzaken.

• Verminder suikerhoudende snacks en drankjes. Suiker voedt de bacteriën die tandbederf veroorzaken.

• Drink water vooral na het eten om zuren weg te spoelen.

• Ga 2 keer per jaar naar de tandarts of mondhygiënist voor reiniging en controles.

Wanneer moet je de tandarts inschakelen

Je hoeft geen ondraaglijke pijn te hebben om naar de tandarts te willen gaan. Over het algemeen geldt: hoe eerder je erbij bent, hoe makkelijker het op te lossen is. Een gaatje vroegtijdig aanpakken is goed voor je tand, en ook voor je portemonnee

Hier zijn enkele tekenen en symptomen dat het tijd is om die afspraak te maken:

• Tandpijn die langer dan een dag of 2 aanhoudt

• Gevoeligheid voor warm of koud

• Pijn bij het bijten of kauwen

• Zichtbare gaatjes of donkere vlekjes op je tand

• Slechte adem die niet overgaat

Samenvatting

Gaatjes zijn vaak de oorzaak bij pijn aan een tand. Pijn bij een gaatje kan zich uiten als een doffe of scherpe pijn. Soms merk je het wanneer een tand gevoelig is voor warm of koud. Of wanneer je op iets hards bijt. Hoe dan ook, het beste is om zo snel mogelijk een afspraak te maken met je tandarts.

Hoewel huismiddeltjes zoals zoutwaterspoelingen of kruidnagelolie kunnen helpen, zijn het slechts tijdelijke oplossingen. Om een gaatje echt te repareren, moet je naar de tandarts. Afhankelijk van hoe ver het tandbederf is gevorderd, kunnen de behandelingen variëren van eenvoudige vullingen tot kronen en wortelkanaalbehandelingen.

De beste manier om pijn bij een gaatje te voorkomen? Laat het in de eerste plaatst niet ontstaan. Regelmatig poetsen, flossen en tandcontroles zijn de beste aanpak. Maar als je pijn hebt, negeer dan de waarschuwingstekens niet– pijn bij een gaatje (en de schade) worden na verloop van tijd alleen maar erger.

Bescherm je tanden tegen gaatjes en tandsteen met Oral-B

Houd je tanden schoon en verminder het risico op gaatjes. Tandplak vormt zich op de tanden als een plakkerig laagje. Daarnaast bevat tandplak stoffen die zich voeden met suiker uit voedsel en dranken. Doordat deze stoffen suiker afbreken, komen er zuren vrij die het tandglazuur kunnen aantasten. Dit kan leiden tot gaatjes en andere problemen. Maar een tandenborstel kan veel ellende voorkomen.

Hier zijn enkele suggesties om een regelmatige, doeltreffende routine in te stellen.

• Poets 2x per dag met een Oral-B iO elektrische tandenborstel: Om tandplakvorming te verminderen en je tanden en tandvlees te beschermen, is een grondige maar zachte reiniging essentieel. Een elektrische tandenborstel zoals de Oral-B iO draagt beter bij aan het behoud van gezonde tanden en tandvlees dan een handtandenborstel.

• Elke 3 maanden frisse borstelharen: Zorg voor een grondige reiniging door je opzetborstel elke 3 maanden te vervangen. Een opzetborstel met borstelharen in optimale conditie, zoals de Oral-B Ultimate Clean opzetborstel, helpt tandplak te verwijderen en heeft verschillende borstellengtes die diep in de ruimtes tussen je tanden reiken, waar tandplak zich graag verbergt.

Als ze niet worden behandeld, kunnen gewone gaatjes uitgroeien tot ernstigere problemen. Daarom zet Oral-B zich in voor een goede mondgezondheid voor iedereen, door onderzoek te doen en wetenschappelijk bewezen producten te ontwikkelen die helpen de gezondheid van de tanden en het tandvlees te behouden.

Veelgestelde vragen

Kun je een gaatje hebben zonder pijn?

Het is mogelijk om een gaatje te hebben zonder pijn te voelen. Bij beginnende gaatjes, waarbij het tandbederf zich voornamelijk in het glazuur bevindt, zijn er mogelijk geen merkbare symptomen. Naarmate het tandbederf vordert en de binnenste lagen van de tand bereikt, kunnen er echter pijn en gevoeligheid ontstaan.

Betekent tandpijn een gaatje?

Tandpijn wijst niet altijd op een gaatje. Hoewel dit een veelvoorkomende oorzaak is, kunnen ook andere factoren pijn veroorzaken, zoals tandproblemen, bijvoorbeeld gevoelige tanden bij warm of koud, een tandabces of een gebarsten of afgebroken tand. Andere aandoeningen, zoals tandvleesontsteking, een sinusinfectie en zelfs tandenknarsen of kaakklemmen, kunnen ook pijn veroorzaken.

Hoe dan ook is het essentieel om naar de tandarts te gaan als je tandpijn voelt, ook al denk je dat het geen gaatje is. HIj/zij kan de oorzaak vaststellen en een passende behandeling adviseren.

Komt en gaat de pijn bij een gaatje met tussenpozen?

Ja, pijn bij een gaatje kan komen en gaan. Tandpijn met tussenpozen is een veelvoorkomend symptoom van beginnend tandbederf. Hoewel de pijn tijdelijk kan afnemen, is het van essentieel belang om naar de tandarts te gaan, omdat het onderliggende tandbederf zich verder blijft ontwikkelen.

Bronnen:

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/10946-cavities#:~:text=It%20depends%20on%20the%20severity,to%20heat%2C%20cold%20or%20sweets.

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/10957-toothache#:~:text=Symptoms%20and%20Causes,-What%20causes%20a&text=There%20are%20many%20reasons%20why,Gum%20disease.

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cavities/symptoms-causes/syc-20352892

https://www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/cavities

https://www.webmd.com/oral-health/features/cavities-myths

https://www.webmd.com/oral-health/dental-health-cavities

Chen, C. K., et al. (2017). Association between chronic periodontitis and the risk of Alzheimer’s disease: A retrospective, population-based, matched-cohort study. Alzheimer’s Research & Therapy, 9, 56. https://doi.org/10.1186/s13195-017-0282-6

Ganss, C., et al. N. (2018). Tooth brushing motion patterns with manual and powered toothbrushes-a randomised video observation study. Clinical Oral Investigations, 22(2), 715–720. https://doi.org/10.1007/s00784-017-2146-7

Grender, J., et al. (2020). An 8-week randomized controlled trial comparing the effect of a novel oscillating-rotating toothbrush versus a manual toothbrush on plaque and gingivitis. International Dental Journal, 70, S7–S15. https://doi.org/10.1111/idj.12571

Grossi, S. G., et al. (1998). Periodontal disease and diabetes mellitus: A two-way relationship. Annals of Periodontology, 3, 51-61. https://doi.org/10.1902/annals.1998.3.1.51

Janket, S. J., et al. (2003). Meta-analysis of periodontal disease and risk for coronary heart disease and stroke. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology, 95, 559-569. https://doi.org/10.1067/moe.2003.107

Scientific American. (2021). The Surprising Perils of Periodontal Disease. Link to: https://www.scientificamerican.com/custom-media/healthy-mouth-healthy-body/the-surprising-perils-of-periodontal-disease/

Xie, S., et al. (2024). Stannous fluoride forms aggregates between outer and inner membranes leading to membrane rupture of Porphyromonas gingivalis and Prevotella pallens. Frontiers in Oral Health, 5, 1427008. https://doi.org/10.3389/froh.2024.1427008

Zou, Y., et al. (2024). A meta-analysis comparing toothbrush technologies on gingivitis and plaque. International Dental Journal, 74(1), 146-156. https://doi.org/10.1016/j.identj.2023.06.009