Tandverkleuringen: oorzaken, behandelingen en preventie

Inleiding / In het kort

Weleens in de spiegel gekeken en gemerkt dat je tanden niet meer zo helder en wit zijn als vroeger? Je bent niet de enige. Tandverkleuringen zijn een veelvoorkomend probleem dat na verloop van tijd iedereen kan treffen, hoe zorgvuldig je ook poetst of flost. Het goede nieuws is dat de meeste verkleuringen te behandelen zijn, en veel zelfs te voorkomen. Witte, gezond ogende tanden houden begint met begrijpen wat verkleuring veroorzaakt. Leren hoe je het behandelt en voorkomt, kan je helpen je lach op de lange termijn fris en schoon te houden.

Soorten tandverkleuringen

Tandverkleuringen komen vaak voor, maar niet alle tandverkleuringen zijn hetzelfde. Voordat we induiken in oorzaken en behandelingen, is het handig om de twee hoofdtypes tandverkleuringen te begrijpen.

Extrinsieke verkleuringen

Dit zijn oppervlakteverkleuringen die het glazuur aantasten, de buitenste laag van je tanden. Ze worden vaak veroorzaakt door externe factoren zoals voeding, drank of roken. Omdat ze aan het oppervlak blijven, zijn ze meestal makkelijker te verwijderen met witmakende tandpasta of tandheelkundige reinigingen.

Intrinsieke verkleuringen

Deze verkleuringen liggen onder het glazuur, in het binnenste deel van de tand dat dentine wordt genoemd. Ze zijn meestal moeilijker te verwijderen en kunnen het gevolg zijn van bepaalde medicijnen, trauma of te veel fluoride tijdens de kindertijd. Voor deze verkleuringen zijn vaak professionele behandelingen nodig.

Veelvoorkomende oorzaken

Hoewel tandverkleuringen er allemaal enigszins hetzelfde uit kunnen zien, kunnen hun oorzaken sterk uiteenlopen. Hier zijn de belangrijkste soorten oorzaken van verkleuringen.

• Voeding en drank

  • Helaas zijn sommige van je favoriete lekkernijen misschien de grootste boosdoeners. Koffie, thee, rode wijn, frisdrank en bessen bevatten allemaal sterke pigmenten die zich aan het glazuur hechten. Zure voeding en drank kunnen ook het glazuur aantasten, waardoor verkleuringen makkelijker inzetten.

• Slechte mondhygiëne

  • Poetsen of flossen overslaan laat tandplak en tandsteen zich ophopen. Dit maakt je lach niet alleen doffer, maar creëert ook een ruw oppervlak dat meer verkleurende stoffen aantrekt.

• Tabaksgebruik

  • Of het nu van roken of van pruimtabak komt, nicotine en teer kunnen gele of bruine verkleuringen veroorzaken die bijzonder lastig weg te krijgen zijn. Zonder ingrijpen kunnen deze diepzittende verkleuringen heel moeilijk te verwijderen worden met alleen thuisverzorging.

• Medicijnen

  • Bepaalde geneesmiddelen zoals het antibioticum tetracycline kunnen intrinsieke verkleuringen veroorzaken, vooral als ze worden ingenomen terwijl de tanden zich ontwikkelen. Ook sommige antihistaminica en bloeddrukmedicijnen zijn in verband gebracht met tandverkleuring.

• Veroudering

  • Veroudering is niet alleen zwaar voor onze knieën; het kan ook zwaar zijn voor onze tanden. Naarmate we ouder worden, slijt ons glazuur op natuurlijke wijze af, waardoor het gelere dentine eronder zichtbaar wordt. Zelfs als je goed voor je tanden zorgt, is leeftijdsgebonden verkleuring bijna onvermijdelijk.

• Trauma of tandletsel

  • Als een tand beschadigd raakt, kan de zenuw afsterven en kan de afbraak van bloed in de tand tot een donkerder uiterlijk leiden. Dit type verkleuring heeft meestal een professionele behandeling nodig.

• Te veel fluoride

  • Het klinkt misschien verrassend, maar te veel fluoride tijdens de kindertijd kan witte vlekken of strepen op tanden veroorzaken, bekend als tandfluorose. Dit kan gebeuren als je te veel fluoride binnenkrijgt via water, tandpasta of supplementen.

Behandelmogelijkheden

De juiste behandeling hangt af van het type en de ernst van de verkleuring. Hier zijn de meest voorkomende opties:

1. Professionele gebitsreiniging

Als je verkleuringen worden veroorzaakt door tandplak of tandsteen, kan een routinereiniging door je tandarts of mondhygiënist wonderen doen. Dit is vooral effectief voor extrinsieke oppervlakteverkleuringen.

2. Witmakende tandpasta

Deze producten bevatten speciale schuurmiddelen, zoals gehydrateerd silica, die helpen oppervlakteverkleuringen weg te polijsten en te verwijderen. Hoewel ze de natuurlijke kleur van je tanden niet kunnen veranderen, kunnen ze je lach na verloop van tijd zo helder mogelijk maken.

3. Bleeksets voor thuis

Vrij verkrijgbare sets bevatten meestal waterstofperoxide of carbamideperoxide om extrinsieke verkleuringen lichter te maken. Ze zijn er in de vorm van strips, bakjes of gels. Volg altijd de instructies om overmatig gebruik te voorkomen, wat gevoeligheid kan veroorzaken.

4. Bleken in de praktijk

Als je op zoek bent naar snelle, spectaculaire resultaten, zijn bleekbehandelingen in de praktijk waarschijnlijk je beste keuze. Tandartsen en mondhygiënisten gebruiken sterkere bleekmiddelen in combinatie met warmte of licht om verkleuringen diep in de tand af te breken.

5. Bonding of facings

Sommige hardnekkige intrinsieke verkleuringen reageren niet op bleken. Voor die verkleuringen kunnen cosmetische behandelingen zoals tandbonding of facings de beste oplossing zijn. Deze bedekken het tandoppervlak met een materiaal op maat dat past bij de natuurlijke kleur van je tand.

Hoe je tandverkleuringen voorkomt

Preventie komt uiteindelijk neer op je dagelijkse gewoontes. Dit kun je doen om je tanden er op hun best uit te laten zien:

Poets en floss regelmatig

Minstens twee keer per dag poetsen en één keer per dag flossen helpt voedseldeeltjes en tandplak te verwijderen die tot verkleuring kunnen leiden. Gebruik voor het beste resultaat een borstel met zachte haren en fluoridetandpasta.

Ga regelmatig op controle bij de tandarts

Twee keer per jaar naar je tandarts gaan houdt je tanden op hun best. Je tandarts of mondhygiënist kan aanslag verwijderen, vroege tekenen van verkleuring opsporen en indien nodig bleekbehandelingen aanraden.

Spoel of drink water na het eten

Als je koffie drinkt of iets kleurrijks eet zoals curry of blauwe bessen, spoel je mond daarna met water. Dit helpt pigmenten weg te spoelen voordat ze zich in je glazuur nestelen.

Gebruik een rietje

Als je drankjes drinkt die kunnen verkleuren, zoals ijskoffie of frisdrank, helpt een rietje het contact met je voortanden te beperken.

Stop met roken

Niet alleen je longen zullen je dankbaar zijn, maar ook je lach. Stoppen met tabak kan nieuwe verkleuringen voorkomen en je mond- en algehele gezondheid verbeteren. Een echte win-winsituatie.

Wanneer je naar de tandarts moet

Soms zijn verkleuringen meer dan alleen een verkleuring en kunnen ze op een groter probleem wijzen. Dus als je regelmatig poetst en flost maar je tanden er toch verkleurd uitzien, of als je plotselinge verkleuring opmerkt, is het tijd om naar je tandarts of mondhygiënist te gaan. Verkleuringen die snel verschijnen, maar één tand treffen of gepaard gaan met pijn, kunnen tekenen zijn van diepere problemen zoals tandbederf of letsel.

Samenvatting

Tandverkleuringen komen heel vaak voor. Veel ervan komen door alledaagse gewoontes zoals koffie drinken, donkere bessen eten of roken. Er zijn twee types, extrinsiek (oppervlakteverkleuringen) en intrinsiek (diepe verkleuringen), en elk reageert anders op behandeling.

Hoewel vrij verkrijgbare bleekproducten kunnen helpen bij milde verkleuringen, kan hardnekkigere verkleuring professionele hulp vereisen. Soms kunnen verkleuringen op een groter probleem wijzen, zoals tandbederf of letsel, dus zorg dat je je reguliere tandartsafspraken bijhoudt. Of maak een afspraak als iets plotselinger of urgenter lijkt.

De beste manier om je lach helder en wit te houden is via consequente mondhygiëne, doordacht eten en drinken en regelmatige tandartsbezoeken. Met een beetje moeite en oplettendheid kun je verkleuringen op afstand houden en levenslang genieten van een gezonde, stralende lach.

Wittere en gezondere tanden beginnen met Oral-B

Dezelfde behandelingen die je lach helpen witten, bieden ook extra voordelen om je mondgezondheid te verbeteren. De meeste mensen zouden willen dat hun lach witter en helderder was. Studies laten zien dat meer dan 50% van de tandheelkundige patiënten wittere tanden wil. Ze hebben veel effectieve opties voor thuis om verkleuringen te verwijderen, tanden te bleken en te helpen gebleekte tanden te behouden wanneer ze worden gecombineerd met een grondige poetsroutine.

• Sommige elektrische tandenborstels uit de Oral-B iO-serie hebben een Whitening-modus, die micro-trillingen gebruikt om oppervlakteverkleuringen weg te polijsten voor een stralendere lach.

Veelgestelde vragen

Hoe bescherm je tanden tegen verkleuring?

Tanden beschermen tegen verkleuring bestaat uit een combinatie van preventie en goede reiniging. Focus dus op een goede mondhygiëne met regelmatig poetsen en flossen. Beperk de inname van verkleurende stoffen, zoals koffie, thee, rode wijn en andere verkleurende voeding en drank, en spoel je mond of drink water na het nuttigen van verkleurende voeding en drank. Een rietje gebruiken bij het nuttigen ervan kan ook nuttig zijn.

Hoe verwijder je tandverkleuringen thuis?

Het verwijderen van verkleuringen thuis is de afgelopen jaren flink verbeterd. De veiligste en meest effectieve manier om verkleuringen thuis te verwijderen is met producten die voor dit doel zijn ontworpen en getest. Begin met een vaste routine van twee keer per dag poetsen met een witmakende tandpasta zoals Oral-B 3D White en het gebruik van een elektrische tandenborstel met een whitening-modus, zoals de Oral-B iO. Hoewel sommige mensen vragen naar doe-het-zelfmethodes zoals baking soda of houtskool, kunnen deze te schurend zijn en je glazuur beschadigen. Blijven er hardnekkige verkleuringen, dan is het tijd om een tandarts of mondhygiënist te raadplegen voor professionele bleekopties.

Hoe verwijder je bruine verkleuringen van tanden op natuurlijke wijze?

Voor het verwijderen van bruine verkleuringen is de beste eerste stap een professionele reiniging door je tandheelkundige team om eventuele tandsteenaanslag te verwijderen. Om verkleuringen thuis onder controle te houden en te voorkomen, focus je op een goede mondhygiëneroutine. Een bleeksysteem gebruiken dat een krachtige elektrische tandenborstel en witmakende tandpasta combineert, is een effectieve aanpak. Hoewel veel 'natuurlijke' middelen zoals oil pulling of pasta's van baking soda online worden genoemd, is er weinig wetenschappelijk bewijs voor hun effectiviteit voor witmaken, en sommige kunnen schurend zijn. Als deze natuurlijke middelen niet werken, is een professionele reiniging en/of bleking wellicht nodig.