Gele tanden: oorzaken, behandelingen en preventie

Inleiding / In het kort

Een stralende, witte lach wordt vaak geassocieerd met een goede gezondheid en zelfvertrouwen. Toch krijgen veel mensen na verloop van tijd gelere tanden. Hoewel het een veelvoorkomend probleem is, kan het begrijpen van de oorzaken, het verkennen van behandelmogelijkheden en het nemen van preventieve maatregelen je helpen een heldere, stralende lach te behouden, of terug te krijgen. Veel mensen gaan naar een tandarts of mondhygiënist voor professionele bleekbehandelingen, maar tegenwoordig zijn er ook verschillende effectieve maatregelen die je zelf thuis kunt nemen.

Wat veroorzaakt gele tanden?

Verschillende factoren kunnen bijdragen aan gelere tanden, van een slechte mondhygiëne tot voeding tot medicijnen:

• Slechte mondhygiëne: onvoldoende poetsen en flossen kan leiden tot tandplakophoping, die kan verharden tot tandsteen, een geelachtige stof die de tanden kan verkleuren.

• Voeding en drank: bepaalde voeding en drank staan erom bekend de tanden te verkleuren. Koffie, thee, rode wijn en donkergekleurde frisdrank bevatten pigmenten die zich aan het tandglazuur kunnen hechten. Zelfs ogenschijnlijk onschuldige zaken als bessen, pastasaus en balsamicoazijn kunnen bijdragen aan verkleuring.

• Tabaksgebruik: naast alle andere manieren waarop tabak schadelijk is voor je lichaam, brengt roken of pruimtabak nicotine en teer in de mond, wat gele of bruine vlekken op de tanden kan veroorzaken.

• Veroudering: naarmate mensen ouder worden, slijt het glazuur — de beschermende buitenste laag van de tanden — op natuurlijke wijze af, waardoor het gelere dentine eronder zichtbaar wordt. Hoe ouder je wordt, hoe meer je dus wellicht op de kleur van je tanden wilt letten.

• Medicijnen: bepaalde medicijnen, zoals tetracycline-antibiotica, kunnen tandverkleuring veroorzaken als ze tijdens de tandontwikkeling worden ingenomen.

• Fluorose: hoewel doorgaans geassocieerd met witte vlekken of strepen op tanden, kunnen ernstigere gevallen van tandfluorose door overmatige fluorideblootstelling tijdens de kindertijd ook bruine vlekken en glazuurputjes veroorzaken, wat bijdraagt aan een ongelijkmatig, verkleurd uiterlijk.

• Trauma: verwondingen aan tanden kunnen de structuur van glazuur en dentine verstoren, wat tot verkleuring leidt.

Behandelmogelijkheden voor gele tanden

Als je je zorgen maakt over gele tanden, zijn er verschillende behandelmogelijkheden beschikbaar. Ze variëren van eenvoudige behandelingen die je thuis kunt doen tot sterkere professionele opties die verkrijgbaar zijn via je tandarts of mondhygiënist.

• Witmakende tandpasta's: deze bevatten milde schuurmiddelen en chemische stoffen die helpen oppervlakteverkleuring te verwijderen. Let op: ze zijn mogelijk niet effectief bij diepzittende (intrinsieke) verkleuring.

• Vrij verkrijgbare bleekproducten: bleekstrips en gels kunnen helpen tanden lichter te maken. Ze bevatten doorgaans waterstofperoxide, dat verkleuringsmoleculen afbreekt, en zijn ruim verkrijgbaar in winkels en apotheken.

• Professionele bleekbehandelingen: tandartsen en mondhygiënisten bieden sterkere bleekbehandelingen, zoals bleekprocedures. Deze kunnen meer uitgesproken en langduriger resultaten geven, al gaan ze vaak gepaard met een grotere investering in tijd en geld.

• Facings: dit zijn dunne schildjes die over de voorkant van je tanden worden geplaatst. Bij ernstige verkleuring kunnen facings een duurzame, langdurige cosmetische oplossing bieden.

Gele tanden voorkomen

Goede mondhygiënegewoontes aannemen en slimme leefstijlkeuzes maken kan helpen het geel worden van tanden te voorkomen.

• Poets en floss regelmatig: poets je tanden minstens twee keer per dag met fluoridetandpasta. Floss dagelijks om tandplak en voedseldeeltjes te verwijderen. Alles wat tandplak kan bevorderen, kan ook vergeling bevorderen.

• Spoel na het eten: spoel water door je mond na het nuttigen van voeding of drank die de tanden kan verkleuren. Dit helpt pigmenten te verwijderen voordat ze zich aan je tanden hechten.

• Beperk verkleurende voeding en drank: verminder de inname van voeding en drank waarvan bekend is dat ze tanden verkleuren, zoals koffie, thee, rode wijn, bessen en donkere sauzen.

• Gebruik een rietje: waar mogelijk kan een rietje gebruiken bij het drinken van drankjes als koffie, thee of frisdrank helpen hun contact met je tanden te minimaliseren, wat het risico op verkleuring verkleint.

• Stop met roken: het vermijden van tabaksproducten kan vergeling voorkomen en de algehele mondgezondheid verbeteren.

• Regelmatige tandartscontrole: bezoek je tandarts of mondhygiënist regelmatig voor reinigingen en controles om je tanden een grondige reiniging te geven, de mondgezondheid te behouden en eventuele problemen snel aan te pakken.

Samenvatting

Het geel worden van tanden of gele vlekken op tanden is een veelvoorkomende zorg. Vergeling kan worden veroorzaakt door verschillende factoren, waaronder mondhygiënegewoontes, voeding, tabaksgebruik, veroudering, medicijnen en trauma.

Er zijn verschillende behandelingen om vergeling van tanden terug te draaien en ze weer wit te maken. Deze omvatten behandelingen die je zelf thuis kunt doen, waaronder witmakende tandpasta's en bleekstrips en gels. Ze zijn ruim verkrijgbaar in winkels en apotheken.

Je kunt ook je tandarts raadplegen over sterkere professionele behandelingen. Tandartsen bieden behandelingen in de praktijk, zoals bleekprocedures op professionele sterkte, die opvallendere resultaten geven.

Ze kunnen ook facings plaatsen, die de meest effectieve oplossing zijn bij ernstige verkleuring.

Hoewel thuisbehandelingen en professionele procedures kunnen helpen, zijn preventie door een goede mondhygiëne — regelmatig poetsen en flossen — en het maken van slimme leefstijlkeuzes, zoals niet roken en het beperken van voeding en drank die je tanden kunnen verkleuren, essentieel voor het behouden van een stralende lach.

Mondgezondheid en wittere tanden gaan hand in hand

De meeste mensen zouden willen dat hun lach stralender was. Sterker nog, meer dan 50% van de tandheelkundige patiënten wil wittere tanden. Dezelfde behandelingen die je lach helpen witten, bieden ook extra voordelen om je mondgezondheid te verbeteren. Veel effectieve opties voor thuis zorgen voor tanden bleken, vlekverwijdering en het behoud van gebleekte tanden wanneer ze worden gecombineerd met een grondige poetsroutine.

• Sommige elektrische tandenborstels uit de Oral-B iO-serie hebben een whitening-modus die micro-trillingen aan het uiteinde van elke haar levert om verkleuringen en tandplak los te maken en te verwijderen en een stralendere lach te onthullen.

Veelgestelde vragen

Kunnen tanden van nature geel zijn?

Ja, tanden kunnen van nature geel zijn. De gele kleur komt door het dentine, de laag onder het glazuur die van nature geelachtig is. Sommige mensen hebben dunner glazuur, waardoor het gele dentine beter zichtbaar wordt.

Zijn gele tanden gezond?

Ja, gele tanden kunnen gezond zijn. Tanden hebben van nature een enigszins geelachtige tint door de dentinelaag onder het glazuur. Het glazuur zelf kan doorschijnend zijn, waardoor het geel doorschemert.

Worden je tanden geel van vapen?

Ja, vapen kan bijdragen aan gele of verkleurde tanden. De nicotine in e-liquid kan na verloop van tijd vergeling van tanden veroorzaken. De smaakstoffen kunnen ook bijdragen aan verkleuring, en het kleverige residu van vapen kan verkleurende stoffen op de tanden vasthouden.

Waarom zijn de tanden van mijn kind geel ondanks het poetsen?

Permanente volwassen tanden bevatten meer dentine dan melktanden. Omdat dentine een natuurlijk geel uiterlijk heeft, kunnen de tanden van een kind geler lijken. Ze kunnen er ook niet-bijpassend uitzien als meerdere van hun permanente tanden op verschillende momenten doorkomen. Dit is een volkomen normaal verschijnsel. Naarmate je kind groeit en al hun permanente tanden doorkomen, verdwijnt het kleurcontrast en oogt hun lach gelijkmatiger van kleur. Zolang je kind een goede mondhygiëne aanhoudt, zou de kleur van hun permanente tanden weer moeten egaliseren tot een witte lach.

Sources :

https://my.clevelandclinic.org/podcasts/health-essentials/how-to-brighten-your-smile-with-anne-clemons

https://newsnetwork.mayoclinic.org/discussion/mayo-clinic-q-and-a-many-safe-choices-available-to-help-whiten-teeth/

https://www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/teeth-whitening

https://www.webmd.com/children/fluorosis-symptoms-causes-treatments

https://www.webmd.com/oral-health/teeth-whitening-and-bleaching

Alkhatib, M. N., et al. (2004). Prevalence of self-assessed tooth discolouration in the United Kingdom. Journal of Dentistry, 32, 561-566. https://doi.org/10.1016/j.jdent.2004.06.002

Al-Zarea, B. K. (2013). Satisfaction with appearance and the desired treatment to improve aesthetics. International Journal of Dentistry, 2013, 912368. https://doi.org/10.1155/2013/912368

Grender, J., et al. (2022). Gingival health effects with an oscillating-rotating electric toothbrush with micro-vibrations and a novel brush head designed for stain control: Results from a 12-week randomized controlled trial. American Journal of Dentistry, 35(5), 219–226. Link to: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36261400/

Terézhalmy, G., et al. (2016). A Randomized Controlled Clinical Trial to Evaluate Extrinsic Stain Removal of a Whitening Dentifrice. The Journal of Clinical Dentistry, 27(4), 114–117. Link to: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28391665/

Timm, H., et al. (2023). Superior stain prevention efficacy of an electric toothbrush whitening brush head. Journal of Dental Research, 102, 0934. Link to: https://iadr.abstractarchives.com/abstract/52am-3820555/superior-stain-prevention-efficacy-of-an-electric-toothbrushwhitening-brush-head