Stomatitis: Soorten, symptomen, oorzaken en behandeling

Wat is stomatitis?

Stomatitis is een algemene term die verwijst naar de ontsteking van slijmvliesweefsel in je mond en op je lippen. Er zijn verschillende soorten stomatitis. De meest voorkomende (en bekendste) zijn een koortslip en doorligwonden.

Stomatitis kan overal in de mond voorkomen en kan pijnlijk zijn en onze eet- en drinkgewoonten verstoren.

Soorten stomatitis

Als je last hebt van stomatitis, is het belangrijk dat je weet welk type aandoening bij jou voorkomt, zodat je de juiste behandeling kunt zoeken. De meest voorkomende vormen van stomatitis zijn:

Afteuze Stomatitis (doorligwonden)

Een van de meest voorkomende vormen van stomatitis is aften, beter bekend als doorligwonden of mondzweren. Doorligwonden zijn bolvormige rode of witte laesies die in de mond ontstaan. Ze zijn vaak pijnlijk of ongemakkelijk en kunnen eten en drinken bemoeilijken.

Als je je afvraagt wat mondzweren veroorzaakt, dan is dat meestal het geval:

• Stress en vermoeidheid

• Vitamine tekorten

• Hormonale veranderingen

Doorligwonden zijn niet besmettelijk, dus in tegenstelling tot sommige andere soorten stomatitis hoef je bij een mondzweer nauw contact met anderen niet te vermijden.

Herpetische Stomatitis (koortslip / orale herpes)

Een andere veel voorkomende vorm van stomatitis is herpetische stomatitis, ook bekend als koortslip of orale herpes. Koortslip wordt veroorzaakt door het Herpes Simplex-virus (HSV-1) en verschijnt als kleine, met vloeistof gevulde blaasjes op de lippen, het tandvlees of de tong.

Als je er voor het eerst mee te maken krijgt, kunnen orale herpes symptomen zoals koorts, hoofdpijn en zelfs misselijkheid zijn. Als het virus zich opnieuw voordoet, kan iemand een tintelend gevoel hebben voordat zich een blaar vormt, en pijn of ongemak als die zich eenmaal heeft gevormd.

Een koortslip is zeer besmettelijk. Als je herpetische stomatitis hebt, vermijd dan nauw contact met anderen, vooral met kinderen, want HSV-1 is vooral gevaarlijk voor jonge mensen.

Angulaire cheilitis (gebarsten mondhoeken)

Hoekige cheilitis angulaire cheilitis is een vrij veel voorkomende huidaandoening die de mondhoeken aantast. Het treedt op wanneer speeksel zich ophoopt in de mondhoeken en de huid uitdroogt, wat uiteindelijk leidt tot pijnlijke barstjes rond de mond en lippen.

Hoekige cheilitis kan ook worden veroorzaakt door bacteriële of schimmelinfecties, vitaminetekorten en eczeem. De meeste gevallen van deze aandoening zijn niet ernstig, maar barstjes rond de mond kunnen pijnlijk en irriterend zijn. Angulaire cheilitis kan eenvoudig worden behandeld met topische crèmes, maar afhankelijk van de ernst van de aandoening kunnen antibiotica of tandheelkundige ingrepen nodig zijn.

Prothese Stomatitis

Als u een kunstgebit draagt, kunt u af en toe een ontsteking of gevoeligheid in uw mond opmerken. Prothesestomatitis is een veel voorkomende aandoening en vorm van spruwdie het weefsel in je mond aantast. Symptomen van stomatitis bij kunstgebitten zijn onder andere:

• Doorligwonden

• Hoekige cheilitis

• Rood/witte vlekken in de mond

• Pijn in de mond

Een van de belangrijkste oorzaken van stomatitis door kunstgebitten is een slechte mondhygiëne. Het is dus van vitaal belang dat je je tanden en mond goed reinigt als je een kunstgebit draagt. De behandeling van prothesestomatitis kan bestaan uit antischimmelmedicijnen, lasertherapie of in extreme gevallen een kaakoperatie.

Allergische contactstomatitis

Allergieën en intoleranties kunnen ook stomatitis veroorzaken. Als de mond in contact komt met een allergeen, kun je een branderig gevoel, zwelling of ontsteking in de mond krijgen. Tandpasta, mondwater en andere veelgebruikte mondverzorgingsproducten zijn vaak verantwoordelijk voor contactstomatitis, dus als je last hebt van deze aandoening, kun je overwegen om je mondverzorgingsproducten te vervangen.

Symptomen van stomatitis

Er zijn verschillende redenen waarom iemand stomatitis kan krijgen en de symptomen van de aandoening variëren afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Van de verschillende soorten stomatitis zijn de meest voorkomende symptomen onder andere:

• Mondzweren (zweren, blaren, rode/witte plekken)

• Pijn in de mond inclusief een branderig gevoel

• Zwelling en roodheid in de mond

• Moeite met eten of spreken

Oorzaken van stomatitis

Er zijn verschillende oorzaken van stomatitis, waarvan sommige vaker voorkomen dan andere. Oorzaken van de aandoening kunnen zijn:

• Trauma in de mond, inclusief brandwonden, chirurgische schade en bijten op de tong of wang

• Bacteriële infecties (vaak als gevolg van slechte mondhygiëne)

• Schimmelinfecties

• Virale infecties (inclusief HSV-1)

• Voedingstekorten, namelijk vitamine B12, ijzer en foliumzuur

• Auto-immuunziekten zoals de ziekte van Crohn en lupus

• Allergische reacties

• Irriterend voedsel

Stomatitis behandelen

Verschillende behandelmethoden voor stomatitis kunnen de aandoening effectief aanpakken. Zowel thuis, zonder recept, als medische procedures kunnen de aandoening helpen verlichten en genezen.

Thuisremedies voor verlichting van stomatitis

Als je last hebt van een licht geval van stomatitis, dan is het aan te raden om huismiddeltjes tegen stomatitis uit te proberen voordat je professionele hulp inroept. Veelgebruikte thuisbehandelingsmethoden voor stomatitis zijn onder andere:

• Zoutwater spoelingen: De mond spoelen met zout water of een zoutoplossing kan ontstekingen kalmeren en de pijn verminderen

• Baking soda spoelt: Zuiveringszout kan schadelijk zuur in de mond neutraliseren en pijnlijke plekken helpen genezen

• Honing: Honing is een natuurlijk antibacterieel en ontstekingsremmend middel dat de pijn van stomatitis kan verlichten en pijn kan helpen behandelen

• Aloë vera gel: Helpt zweren te verzachten

• Dieetveranderingen: Zuur, pittig en ruw voedsel kan stomatitis verergeren, dus het is belangrijk om dit te vermijden als je met de aandoening leeft

Als je dit hebt geprobeerd en je je nog steeds afvraagt 'wat is de beste behandeling voor stomatitis',dan is het misschien tijd om serieuzere behandelingen te proberen, zoals OTC-medicijnen of professionele hulp in te schakelen.

Medicijnen zonder recept

Verschillende vrij verkrijgbare geneesmiddelen kunnen een effectieve behandeling voor stomatitis bieden, waaronder:

• Antiseptische mondspoelingen: Mondspoelingen op recept kunnen de pijn van mondzweren verlichten en de kans op herhaling verkleinen

• Pijnstillende crèmes: Kan de pijn van ernstige zweren verlichten en de verleiding om ze aan te raken verminderen - wat het genezingsproces bevordert

• Spoelen met waterstofperoxide: Werkt als een mild antisepticum dat irritatie vermindert door slijm te verwijderen en de mond te reinigen

• Antihistaminica of corticosteroïden: In ernstige gevallen kunnen deze worden gebruikt om ontstekingen te verminderen

Medische behandelingen

In gevallen waarin noch thuisbehandelingen noch vrij verkrijgbare behandelingen tegen stomatitis werken, kan het nodig zijn om medische hulp in te roepen. Je arts kan helpen bij hardnekkige of vervelende gevallen van stomatitis met een van de volgende behandelmethoden:

• Antivirale geneesmiddelen: Als herpes de oorzaak is van je stomatitis, dan kan je arts een antiviraal geneesmiddel voorschrijven om het te behandelen. Hoewel HSV-1 niet kan worden genezen, kunnen medicijnen de symptomen verlichten en de pijn stoppen, waardoor het een van de beste behandelingen is voor een koortslip in de mond.

• Schimmelwerende behandelingen: Voor de behandeling van stomatitis bij kunstgebitten kan een arts schimmelwerende medicijnen voorschrijven. Deze kunnen spruw effectief behandelen, de aandoening uitroeien en stomatitis genezen.

• Antibiotica: Als een bacteriële infectie de oorzaak is van stomatitis, dan heb je waarschijnlijk antibiotica nodig, deze kunnen je infectie en stomatitis genezen.

• Steroïdebehandelingen: Voor auto-immuungerelateerde stomatitis (aandoeningen zoals eczeem) heb je mogelijk steroïde crèmes en behandelingen nodig om de effecten van stomatitis te verminderen en de symptomen te kalmeren.

Stomatitis voorkomen

Hoewel niet alle soorten stomatitis volledig kunnen worden voorkomen, zijn er verschillende manieren waarop je de kans dat de aandoening zich voordoet kunt verkleinen. Een van de belangrijkste preventieve maatregelen is een uitgebalanceerd dieet. Vitaminedeficiënties zijn een veel voorkomende oorzaak van stomatitis en kunnen worden voorkomen door een dieet te volgen dat rijk is aan voedingsstoffen. Gehydrateerd blijven helpt ook, want het voorkomt het type droge mond dat hoekige cheilitis veroorzaakt.

Een goede mondhygiëne is van vitaal belang om stomatitis te voorkomen. Het gebruik van producten die de mond zowel beschermen als reinigen is de beste manier om dit te doen, omdat je zo trauma vermijdt dat stomatitis kan veroorzaken.

Wanneer naar de dokter gaan

Op een gegeven moment kan het nodig zijn om naar de dokter te gaan in verband met je stomatitis. Als een van de volgende punten op jouw geval van toepassing is, moet je medische hulp zoeken:

• Stomatitis die langer dan 2 weken duurt

• Zweren die groot, extreem pijnlijk of uitlopend zijn

• Koorts of moeite met slikken

• Gezwollen lymfeklieren

• Vaak terugkerende stomatitis

Stomatitis voorkomen begint met een goede mondhygiëne

Wat de oorzaak ook is, de symptomen van stomatitis (orale mucositis) kunnen onaangenaam zijn. Zweertjes, blaren en andere tekenen kunnen ook je zelfvertrouwen aantasten. Het goede nieuws is dat het ongemak na verloop van tijd vaak verbetert.

Afhankelijk van de onderliggende oorzaak kunnen receptvrije behandelingen of behandelingen op recept helpen om de genezing te versnellen. Als je een pijnlijke plek hebt die niet geneest of als je andere symptomen opmerkt, is het een goed idee om contact op te nemen met je zorgverlener. Ze kunnen de oorzaak vaststellen en effectieve behandelingsopties aanbevelen.

Hoewel stomatitis pijnlijk kan zijn en invloed kan hebben op je zelfvertrouwen, speelt een consistente en effectieve mondverzorgingsroutine een belangrijke rol bij preventie en herstel. Daarom pleit Oral-B voor het belang van dagelijkse mondhygiëne - en de Oral-B iO-serie elektrische tandenborstels staan aan de basis van die missie. De iO-serie is ontworpen om zowel zacht als krachtig te zijn en ondersteunt de gezondheid van het tandvlees en de mond.