Wat zijn aften op de amandelen?

Aften, ook wel aftenzweren genoemd, zijn kleine laesies die ontstaan op het zachte weefsel in uw mond, zoals de binnenkant van uw wangen, onder uw tong en de binnenkant van uw lippen.

Aften op de amandelen of in de keel zien er hetzelfde uit als aften elders in de mond, maar zijn meestal kleiner. Als uw keel pijnlijk aanvoelt zonder dat u andere veelvoorkomende symptomen van verkoudheid of griep heeft, dan heeft u mogelijk last van aften op de amandelen of in de keel.

Symptomen van aften op de amandelen

Ondanks de locatie zijn de symptomen van een aften in de keel of op de amandelen grotendeels vergelijkbaar met die van aften elders. Aften tasten het slijmvlies aan, de zachte beschermende laag die de mond en keel bekleedt, en kunnen overal op deze laag ontstaan.

Het meest uitgesproken symptoom van een zweer, of het nu een zweer op de amandelen of op de tong is, is pijn. De meeste mensen voelen een brandende en scherpe pijn op de plaats van de zweer. Deze pijn wordt vaak verergerd door eetgewoonten, waarbij pittig of zuur voedsel en zelfs kauwen de pijn kunnen verergeren.

Wat aften op de amandelen echter iets anders maakt, is de locatie van de pijn. Keelpijn en zweren in de mond staan meestal los van elkaar, maar wanneer er een afte op de amandelen of keel ontstaat, zult u hier waarschijnlijk pijn ervaren. Deze pijn wordt vaak verward met ernstigere aandoeningen zoals tonsillitis of keelontsteking.

Diagnose van aften

Vanwege hun kenmerkende uiterlijk en symptomen zijn aften meestal gemakkelijk door een arts te diagnosticeren. In de meeste gevallen hoeft u niet naar een arts te gaan vanwege een afte, maar als u last heeft van terugkerende aften, kan het de moeite waard zijn om een arts te raadplegen om te kijken of er een ernstigere onderliggende oorzaak is.

Soorten aften

Er zijn 3 soorten aften, die allemaal relatief verschillend zijn. Als u zich nog steeds afvraagt ‘wat zijn aften’, dan zal het begrijpen van deze soorten het veel eenvoudiger maken om de aften te begrijpen:

1. Kleine aften: Deze aften zijn meestal slechts een paar millimeter groot en komen het meest voor. Ze zijn niet ernstig en vereisen geen medische hulp of behandeling om te genezen.

2. Grote aften: Deze aften zijn iets groter dan de kleine variant, ongeveer 3 millimeter of meer, en het kan tot 4 weken duren voordat ze volledig genezen zijn. Ze zijn pijnlijker en kunnen littekens achterlaten als ze eenmaal genezen zijn.

3. Herpetiforme aften: Deze aften zijn een samenvoeging van meerdere kleine aften, elk ongeveer zo groot als een speldenknop. Ze zijn pijnlijk en het kan ongeveer een maand duren voordat ze genezen zijn. Ook laten ze littekens achter.

Aften versus koortsblaasjes

Hoewel koortsblaasjes en aften beide kleine laesies zijn die pijn veroorzaken in en rond de mond, houden de overeenkomsten daar ook op.

Aften verschijnen altijd in de mond, keel of op de amandelen, terwijl de meeste koortsblaasjes zich aan de buitenkant van de mond, rond de lippen of neus vormen.

Koortsblaasjes worden ook veroorzaakt door het herpes simplex-virus (HSV-1), een zeer besmettelijke ziekte, wat betekent dat de blaasjes zich gemakkelijk onder mensen kunnen verspreiden. Aften zijn helemaal niet besmettelijk, wat betekent dat u nauw contact niet hoeft te vermijden als u er een heeft.

Oorzaken van aften op de amandelen

Ondanks dat aften veel voorkomen, weten artsen nog steeds niet precies waarom ze ontstaan. Bepaalde factoren worden in verband gebracht met het ontstaan van aften, waaronder:

• Stress en vermoeidheid

• Hormonale veranderingen (waaronder menstruatie)

• Trauma in de mond (op je tong bijten, tandheelkundige ingrepen)

• Tekorten aan vitamines en mineralen (met name B12, ijzer en foliumzuur)

• Auto-immuunziekten (ziekte van Crohn)

• Maag-darmaandoeningen (coeliakie, colitis ulcerosa)

• Voedingskeuzes (zure of pittige voedingsmiddelen)

• Bepaalde medicijnen

Veel van de meest voorkomende oorzaken van aften in de keel en elders in de mond houden verband met hoe goed u voor uw mondhygiëne zorgt. Tweemaal daags tandenpoetsen en regelmatig flossen zijn eenvoudige maar effectieve preventiemethoden die ervoor kunnen zorgen dat als er toch aften ontstaan, dit niet het gevolg is van slechte mondhygiëne.

Als u vaak last heeft van zweertjes op uw amandelen of elders in de mond, neem dan contact op met uw arts, omdat er mogelijks een onderliggende oorzaak is.

Behandeling van aften op de amandelen

In de meeste gevallen genezen aften op de amandelen, in de keel of elders, vanzelf binnen één tot twee weken, zonder medische hulp. Gedurende deze periode is er echter zowel thuisbehandeling als medische behandeling die u kunt gebruiken om sommige symptomen van aften te verlichten.

Thuisbehandeling van aften op de amandelen

Hoewel er geen remedies zijn die aften volledig kunnen genezen, zijn er verschillende thuisbehandelingen die uw ongemak kunnen verlichten en het genezingsproces kunnen bevorderen. Methoden zijn onder andere:

• Gebruik een zoutoplossing om de mond te reinigen/steriliseren

• Vermijd pittig, zuur of zout voedsel

• Beperk stress

• Drink of eet koude voedingsmiddelen (ijsblokjes, koud water)

• Kies voor zachter voedsel wanneer u eet

• Neem vitaminesupplementen (als uw zweer is veroorzaakt door een tekort)

• Gebruik een hoogwaardige tandenborstel

Als thuisbehandelingen voor aften in de keel bij u niet werken, zijn er ook medische opties beschikbaar.

Medische behandeling van aften op de amandelen

Als de aften op uw amandelen bijzonder pijnlijk of gezwollen zijn, kan het raadzaam zijn om medische hulp te zoeken. Indien mogelijk kunnen vrij verkrijgbare crèmes en gels met ontstekingsremmende eigenschappen helpen om de pijn van aften te verminderen, maar omdat deze zalven rechtstreeks op de plek van de aften moeten worden aangebracht, is dit misschien geen geschikte behandeling voor aften in de keel.

Medicinale of antibacteriële mondspoelingen kunnen een effectieve manier zijn om de mond en keel schoon te houden en het genezingsproces van aften in de keel te ondersteunen. In ernstigere gevallen kan het de moeite waard zijn om uw arts te raadplegen om te zien of medicijnen zoals corticosteroïden of immunosuppressiva een oplossing kunnen bieden. Artsen kunnen ook lasertherapie voorstellen, maar dit komt zelden voor bij aften.

Hoe lang duren aften?

Een kleine afte op de amandelen duurt meestal maar een tot twee weken en geneest dan helemaal zonder littekens achter te laten. Grote aften en herpetiforme aften duren iets langer, tot wel 4 weken, en kunnen littekens achterlaten.

Als uw zweer langer dan 2 weken aanhoudt, erg pijnlijk is of u grote moeilijkheden bezorgt bij het eten of drinken, neem dan contact op met een arts, want er kan een ernstigere onderliggende oorzaak zijn.

Voorkomen van aften in de keel

Een van de meest effectieve manieren om aften te voorkomen, is door de onderliggende oorzaak aan te pakken. Uw zorgverlener kan u helpen deze te identificeren:

• Problemen zoals slecht passende kunstgebitten of beschadigde tanden moeten worden verholpen om irritatie te verminderen.

• Als bepaalde voedingsmiddelen aften veroorzaken of als u aandoeningen heeft zoals coeliakie of inflammatoire darmziekten (IBD), kan het ook nuttig zijn om uw voedingspatroon aan te passen.

• Het corrigeren van vitaminetekorten kan een belangrijke rol spelen bij het verminderen van herhaling.

• Aangezien stress voor veel mensen een veelvoorkomende oorzaak is, kan het integreren van stressmanagementtechnieken in uw dagelijkse routine verder helpen om toekomstige uitbraken te voorkomen.

Blijf aften voor met een zelfverzekerde mondverzorgingsroutine

Aften zijn meestal onschadelijk, maar kunnen pijnlijk zijn, vooral wanneer ze voorkomen op gevoelige plekken zoals bij de amandelen. Hoewel ze vaak binnen een week vanzelf genezen, kan bij ernstigere of terugkerende gevallen medisch advies nodig zijn om onderliggende aandoeningen uit te sluiten. Het beheersen van triggers zoals stress en het vermijden van irriterende voedingsmiddelen kan ook helpen om opflakkeringen te verminderen.

Naast deze maatregelen is het essentieel om een hoge standaard van mondhygiëne te handhaven, zowel voor comfort tijdens het genezingsproces als voor de mondgezondheid op lange termijn. Daar komen de elektrische tandenborstels uit de Oral-B iO-serie om de hoek kijken. De iO-serie is ideaal om uw mond gezond te houden, zelfs wanneer deze gevoelig aanvoelt, en biedt een krachtige maar zachte reiniging.

Oral-B benadrukt het belang van een consistente mondverzorgingsroutine, waaronder regelmatige controles bij uw tandarts of mondhygiënist om eventuele problemen in de kiem te smoren voordat ze escaleren.